Karabin BERETTA BM59 -REZERWACJA-

Beretta BM59 – włoski karabin bojowy NATO zrodzony z Garanda

Karabin Beretta BM59 to jeden z najbardziej interesujących karabinów bojowych epoki zimnej wojny: włoska odpowiedź na standaryzację NATO, która zamiast tworzyć nową konstrukcję od podstaw, wzięła sprawdzony i doskonale znany M1 Garand i przekształciła go w nowoczesną broń pola walki – z odłączanym magazynkiem, możliwością miotania granatów nasadkowych i zasilaniem nabojem 7,62×51 mm NATO. Opracowany w 1959 roku przez Domenico Salze i Vittorio Vale z Fabbrica d'Armi Pietro Beretta, BM59 był produkowany licencyjnie przez Berettę na bazie technologii i doświadczeń zdobytych przy wytwarzaniu Garandów dla armii włoskiej po 1945 roku.

BM59 przez ponad trzy dekady – od 1959 do początku lat 90. – służył jako podstawowy karabin piechoty Wojska Włoskiego, zanim zastąpiły go karabinki Beretta AR 70/90 w kalibrze 5,56 mm. Poza Włochami trafił na uzbrojenie armii Indonezji (gdzie produkowany był licencyjnie przez Pindad jako SP-1) i Maroka. Dziś jest cenioną pozycją kolekcjonerską i bronią strzelecką cieszącą się dużym zainteresowaniem miłośników klasycznych karabinów bojowych NATO.

Geneza – od Garanda do BM59

Po zakończeniu II wojny światowej Włochy znalazły się w posiadaniu setek tysięcy karabinów M1 Garand dostarczonych przez armię USA. Beretta produkowała je licencyjnie dla wojska włoskiego przez całe lata 40. Gdy NATO przyjęło w 1954 roku nabój 7,62×51 mm jako standard sojuszniczy, konieczna stała się wymiana uzbrojenia – lecz zamiast kosztownej i czasochłonnej budowy nowej fabryki broni od zera, Włosi postanowili wykorzystać istniejący park maszynowy i masy gotowych Garandów. Zadaniem Salze i Vale było stworzenie karabinu, który zachowując sprawdzoną mechanikę Garanda, spełni wymagania nowoczesnego karabinu bojowego NATO: odłączany magazynek, nabój 7,62×51 mm, możliwość prowadzenia ognia samoczynnego i miotania granatów nasadkowych.

Efektem była broń, która w wielu aspektach okazała się technicznie lepsza od swojego amerykańskiego rywala – karabinka M14. BM59 jest krótszy, lżejszy, a jego wielofunkcyjne urządzenie wylotowe rozwiązuje elegancko problem tłumika płomienia, kompensatora i granatnika w jednym module – podczas gdy M14 wymagał osobnych nasadek do każdej z tych funkcji.

Zasada działania i mechanizm

Gaz i zamek rotacyjny

BM59 działa na zasadzie odprowadzania części gazów prochowych przez boczny otwór lufy, umieszczony – zgodnie z tradycją Garanda – niemal przy jej wylocie. Zamek ryglowany przez obrót, broń strzela z zamka zamkniętego. Mechanizm uderzeniowy kurkowy. Dźwignia przełącznika rodzaju ognia pełni jednocześnie rolę bezpiecznika. Na rynku cywilnym egzemplarze dostępne wyłącznie w wersji samopowtarzalnej – ogień samoczynny jest mechanicznie zablokowany.

Zasilanie i magazynek

Broń zasilana z odłączanego pudełkowego magazynka na 20 nabojów – w odróżnieniu od oryginalnego Garanda, który korzystał z 8-nabojowej ładownicy en bloc. To jedna z kluczowych modernizacji: szybkie przeładowanie poprzez wymianę magazynka, kompatybilność ze standardową pojemnością NATO i możliwość uzupełniania amunicji przy częściowo pełnym magazynku.

Wielofunkcyjne urządzenie wylotowe i granatnik nasadkowy

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech BM59 jest długie, rozbudowane urządzenie wylotowe na wylocie lufy. W jednej konstrukcji łączy ono funkcję tłumika płomienia, hamulca wylotowego (kompensatora) i nasadki do miotania granatów nasadkowych o standardowej średnicy ogona 22 mm NATO. Nad lufą znajduje się składany celownik granatnikowy: jego podniesienie automatycznie odcina dopływ gazów do komory gazowej, blokując samopowtarzalne działanie mechanizmu – kolejny strzał wymaga ręcznego przeładowania. Pozwala to na precyzyjne miotanie granatów bez ryzyka niekontrolowanego cyklowania broni po strzale.

BM59 może miotać dowolny typ granatów nasadkowych o standardowej dla NATO średnicy ogona 22 mm – zarówno odłamkowych, jak i przeciwpancernych i dymnych.

Osada, dwójnóg i ergonomia

Kolba stała, drewniana, połączona z łożem wykonanym z włoskiego orzecha – materiału stosowanego w karabinach Beretta od dekad. W kolbie zintegrowany schowek na zestaw do czyszczenia. Na łożu spoczywa składany lekki dwójnóg, który po rozłożeniu stabilizuje broń w strzelaniu z pozycji leżącej. Przyrządy celownicze mechaniczne: muszka na podstawce i przeziernik regulowany. Ergonomia i wyważenie broni są wiernie dziedziczone po Garandzie – broń jest długa i stosunkowo ciężka jak na obecne standardy, lecz doskonale wyważona i przyjemna w strzelaniu dzięki efektywnemu kompensatorowi.

BM59 jako broń sportowa i kolekcjonerska

Na rynku cywilnym BM59 dostępny jest wyłącznie w wersji samopowtarzalnej, przerobionej z poszanowaniem walorów kolekcjonerskich – zachowane są oryginalne oznaczenia fabryczne. Dla strzelca sportowego to karabin kalibru .308 Winchester o doskonałej kulturze strzału i niezawodności sprawdzonej w dziesięcioleciach służby wojskowej. Dla kolekcjonera – żywy artefakt epoki zimnej wojny, łączący dwie tradycje: genialną prostotę Garanda i europejskie podejście do broni bojowej NATO.

Amunicja .308 Winchester jest identyczna wymiarowo z nabojem wojskowym 7,62×51 mm NATO i dostępna szeroko na polskim rynku w wersjach fabrycznych i do przeładowania. Karabin akceptuje wszystkie standardowe naboje .308 Win dostępne w sklepie.

Oferowany egzemplarz

Oferowany egzemplarz to ciekawa, wczesna wersja karabinu wytworzona jeszcze na bazie komory zamkowej karabinu M1 Garand, które to w dużej ilości znalazły się na wyposażeniu wojsk włoskich pod koniec lat 40. XX w. Karabin przystosowany został dodatkowo do miotania granatów nasadkowych (wielofunkcyjne urządzenie wylotowe i składany celownik). Broń używana, zachowana w bardzo dobrym stanie technicznym.

Dane techniczne

• Kaliber: 7,62 mm (nabój: 7,62×51 mm NATO / .308 Winchester)
• Zasada działania: odprowadzanie gazów przez boczny otwór lufy
• Zamek: ryglowany przez obrót, strzela z zamka zamkniętego
• Mechanizm uderzeniowy: kurkowy
• Tryb ognia (wersja cywilna): wyłącznie samopowtarzalny (semi-auto)
• Pojemność magazynka: 20 nabojów
• Długość całkowita: ok. 1127 mm
• Długość lufy: ok. 491 mm
• Waga bez magazynka: ok. 4,4–4,8 kg
• Urządzenie wylotowe: wielofunkcyjne (tłumik płomienia / kompensator / nasadka granatnika)
• Granatnik nasadkowy: tak (granaty NATO, ogon 22 mm)
• Celownik granatnikowy: składany, nad lufą
• Kolba: stała, drewniana (orzech)
• Dwójnóg: składany (w zestawie)
• Przyrządy celownicze: mechaniczne (muszka + przeziernik regulowany)
• Stan: używany, bardzo dobry stan techniczny
• Wersja: wczesna, komora zamkowa z karabinu M1 Garand
• Producent: Fabbrica d'Armi Pietro Beretta S.p.A., Gardone Val Trompia, Włochy
• Rok przyjęcia do uzbrojenia: 1959

Zobacz całą ofertę marki Beretta w Kwatermistrz – pistolety, karabinki i strzelby z włoskiej fabryki Pietro Beretta.